 Chin chē ha̍k-chiá lóng jīn-ūi jîn-lūi sè-kí lân-tê chi it, sī chū-jiân lêng-gôn ē hō͘ lán ēng liáu-liáu, kok-kok mā chek-kek tâu-ji̍p gián-hoat chài-seng thè-tāi lêng-gôan. Chòe-kīn Li̍p-hoat-īⁿ keng-chè kap lêng-gôan úi-ôan-hōe mā teh thó-lūn “seng-chit lêng-gôan” chèng-chhek, tû-liáu ēng keng-chè kui-bô͘ thàm-thó í-gōa, siā-hōe chu-gôan hun-phòe chèng-gī ê gī-tê, chhin-chhiūⁿ hiong-chhoan ê jîn-le̍k chu-gôan kap hio-keng thó͘-tē chèng-chhek mā eng-kai ài khó-lū--ji̍p-lâi. | 真chē(許多）學者lóng(都）認為人類世紀難題之一，是自然能源會hō͘(被）咱用了了，各國mā(也）積極投入研發再生替代能源。最近立法院經濟kap能源委員會mā teh討論「生質能源」政策，除了用經濟規模探討以外，社會資源分配正義議題，親像鄉村ê人力資源kap休耕土地政策mā應該愛考慮入來。| Chôan-kiû-hòa sī chó͘-tòng bē tiâu ê chhu-sè, kok-kok chèng-hú khó-lêng chhòan-liân kok-chè khì-gia̍p chi̍p-thôan ê ūn-chok, chè-tēng chhut lēng-gōa chi̍t-chióng pà-kôan kap lóng-tōan ê seng-chit lêng-gôan chèng-chhek. Iah tō sī kóng, thè-tāi-sèng lêng-gôan bī-lâi mā ū khó-lêng hō͘ in kui-óaⁿ phâng--khì, tō chhin-chhiūⁿ bo̍k-chiân khòa-kok khì-gia̍p khòng-chè chio̍h-hòa lêng-gôan kāng-khóan, jîn-bîn éng-óan kan-na ē-tàng kù-chāi in ê thâi-koah. | 全球化是阻擋bē tiâu(擋不住）ê趨勢，各國政府可能串連國際企業集團ê運作，制訂出另外一種霸權kap壟斷ê生質能源政策。亦tō是講，替代性能源未來mā有可能hō͘ in(他們）歸碗phâng(端）去，tō親像目前跨國企業控制石化能源kāng款（一樣），人民永遠kan-na(只）會tàng(能）據在in ê thâi割（任人宰割）。| Kap kî-thaⁿ kok-ka sio-pí-phēng, Tâi-ôan ê keng-chè kui-bô͘ si̍t-chāi bô châi-tiāu hoat-tián seng-chit lêng-gôan. Tâi-ôan ê hio-keng chèng-chhek sui-jiân tòa hō͘ kok-ka keng-chè ê té-kî lī-ek, m̄-koh mā sūn-sòa chō-chiâⁿ lông-chhoan keng-chok bûn-hòa kap siā-hōe ê pang-pôaⁿ, pau-khoah gōa-chek sin-niû, jîn-kháu lāu-hòa, tiong-khang-hòa, sńg-tn̄g jîn-le̍k téng siong-koan siā-hōe būn-tê. | Kap其他國家相比phēng(比較），台灣ê經濟規模實在無才調發展生質能源。台灣ê休耕政策雖然帶hō͘國家經濟ê短期利益，m̄-koh（不過）mā順sòa(順便）造成農村耕作文化kap社會ê崩盤，包括外籍新娘、人口老化、中空化、sńg-tn̄g(浪費）人力等相關社會問題。| M̄-koh, chài-seng lêng-gôan chok-bu̍t ê chhui-tōng, bô tek-khak ē-sái thê-kiong Tâi-ôan chi̍t-ê ki-hōe. Nā thang pī-bián khòa-kok khì-gia̍p ê khòng-chè, hoat-tián ū-kàu hō͘ lán Tâi-ôan ka-tī chia̍h-chhēng ê lêng-gôan kap niû-si̍t chèng-chhek, ēng siā-hōe kong-pêⁿ chèng-gī ê koan-tiám lâi chè-tēng thè-tāi-sèng lêng-gôan chèng-chhek, pau-khoah ēng to-gôan hoat-tián ê kak-tō͘ lâi su-khó só͘-ūi “keng-chè hoat-tián”, chhui-kóng khai siōng chió tē-kiû chu-gôan ê koan-liām, kū-thé lo̍h-si̍t khôan-kéng kap siā-hōe ê éng-sio̍k hêng-tōng, kiám-chhái ē-tàng kiò-chhíⁿ ta̍k-ê tùi Tâi-ôan chit-tè thó͘-tē ê thiàⁿ-thàng kap siā-hōe chèng-gī ê iân-sio̍k. | M̄-koh，再生能源作物ê推動，無的確會sái(可以）提供台灣一個機會。若thang（能）避免跨國企業ê控制，發展有夠hō͘(讓）咱台灣家己食穿（自給自足）ê能源kap糧食政策，用社會公平正義ê觀點來制定替代性能源政策，包括用多元發展ê角度來思考所謂「經濟發展」，推廣開（耗用）siōng少地球資源ê觀念，具體落實環境kap社會ê永續行動，減采（或許）會tàng叫醒ta̍k家（大家）對台灣這塊土地ê疼thàng(疼惜）kap社會正義ê延續。 |
|
| 手寫母語專欄
| | | | | |