Cháu-chhē(走chhē)         

最近修改日期:2010/1/7      最近閱讀日期:2012/1/10
     Iûⁿ Ún-giân 楊允言

台語華語辭典

台語文句欣賞

    Góa khiā tī khah kôan ê só͘-chāi, ba̍k-chêng khòaⁿ--tio̍h ê sī Chhit-chhiⁿ-thâm, i ê hái-oan ná-chhiūⁿ ge̍h-bâi, che sī nn̄g-ê tōe-khak sio-cheng, cheng--chhut-lâi ê chi̍t-tiâu oan-oan ê hái-hōaⁿ-sòaⁿ.我khiā tī khah kôan ê 所在,目chiu 前看著ê 是七星潭,i ê 海灣ná 像月眉,這是兩個地殼相cheng,cheng出來ê 一條彎彎ê 海岸線。
    Chit-khóan kiâm-sng-khó͘-chiáⁿ chham-chham chòe chi̍t hé ê kám-siū, si̍t-chāi chin oh biâu-siá.這款鹹酸苦chiáⁿ chham-chham 做一夥ê 感受,實在真oh 描寫。
    Ū-tang-sî--a, góa pit-su ài èng-hù pêng-iú ê mn̄g-ōe, ná-chhiūⁿ sī bīn-thâu-chêng 1-ê tōa-éng hiông-hiông tùi góa chhiâng--kè-lâi. Só͘-í, m̄-nā sī tī hái-kîⁿ, ū 1-ê thàu-chá, tī Hù-lí beh khì Lô-san chúi-chhiâng ê lō͘-téng, góa thêng-lo̍h-lâi khòaⁿ tùi-bīn ê Tiong-iong-soaⁿ-me̍h ê sî, kāng-khóan koh siūⁿ-khí chit-ê m̄-chai beh án-nóa hôe-tap e būn-tôe.有tang 時á,我著愛應付朋友ê 問話,ná 像是面頭前1個大湧hiông-hiông tùi 我chhiâng過來。M̄-nā 是tī 海kîⁿ,有一個透早,tī 富里beh 去Lô-san(羅山) 水chhiâng ê 路上,我停落來看對面ê 中央山脈ê 時,kāng 款koh 想起這個m̄ 知beh án-chóaⁿ 回答ê 問題。
    Hit-ê sî-chūn, góa ê thâu-lō͘ ūn-tēng, ji̍t-chí kè liáu chin khùiⁿ-o̍ah, pē-bú chhôan 1-keng chhù hō͘ góa tòa, tú-á kiat-hun bô gōa-kú. Nah ē chai-iáⁿ, chiah kè bô kúi-kò-ge̍h, góa tō khai-sí chiok mî-chiⁿ cháu-chhē ē-tàng hō͘ góa lâi Hoa-lian ê kang-chok ki-hōe. Chū hit-chūn khai-sí, tō chù-tiāⁿ ài phah-piáⁿ chhē būn-tôe ê kái-tap, ūi-tio̍h góa ê pêng-iú, chhin-lâng.Hit 個時chūn,我ê頭路穩定、日子過了真khùiⁿ 活、父母chhôan一間厝hō͘ 我tòa、tú-á 結婚無外久。Nah ē 知iáⁿ,chiah 過無幾個月,我tō 開始chiok mî-chiⁿ 走chhē 會tàng hō͘ 我來花蓮ê 工作機會。自hit-chūn 開始,tō 註定愛 phah 拚chhē 問題ê 解答,為著我ê 朋友kap 親人。
    Hit-ê sî-chūn chìn-chêng, góa pat chiok hèng peh-soaⁿ e, ē-kì e ū chi̍t-pái, peh khì Lâm-ô͘-tōa-soaⁿ ê soaⁿ-téng, tī soaⁿ-téng khòaⁿ-tio̍h Thâi-pêng-iûⁿ, hit-chūn sim-lāi chiok kám-tōng. Chóng--sī chit-ê kám-tōng, pēng bô ū-chhek tio̍h góa ê bī-lâi.Hit 個時chūn chìn 前,我pat chiok hèng peh 山ê,會記得有一pái,peh 去南湖大山ê 山頂,tī 山頂看著太平洋,hit-chūn 心內chiok 感動。總是這個感動,無預測著我ê 未來。
    Só͘-í āu--lâi, sui-jiân lia̍h-chòe ka-kī chiok lí-sèng--ê, chin-chiok kā Tâi-ôan múi chi̍t-ê siâⁿ-chhī ê pêng-kun un-tō͘, hō͘-chúi-liōng, jîn-kháu bi̍t-tō͘, i-liâu chu-gôan téng-téng chióng-chióng ê in-sò͘ lóng lia̍h chhut-lâi hun-sek, seh-bêng sī án-nóa góa beh lī-khui í-keng tòa saⁿ-cha̍p-tang ê Tâi-pak, lī-khui só͘-ū ê chhin-chiâⁿ pêng-iú, khì chi̍t-ê chiok chhiⁿ-hūn ê só͘-chāi, chiok chōe pêng-iú iah-sī jīm-tēng, góa it-tēng sī ūi-tio̍h beh tô-phiah chi̍t-kóa bô-hoat thang kái-koat ê hiān-si̍t būn-tôe chiah cháu--lâi e.所以後來,雖然 lia̍h做ka-kī chiok 理性ê,斟酌kā 台灣每一個城市ê 平均溫度、雨水量、人口密度、醫療資源等等種種ê 因素lóng lia̍h 出來分析,說明是án-chóaⁿ 我beh 離開已經tòa 三十冬ê 台北,離開所有ê 親chiâⁿ 朋友,去一個chiok 生分ê 所在,chiok chōe 朋友iah是認定我一定是為著beh 逃避一kóa 無法度thang 解決ê 現實問題,chiah 走來ê。
    M̄-koh, hit-nî ê sì-ge̍h-thiⁿ, ka-kī chi̍t-ê-lâng chē hé-chhia lâi Hoa-lian ín thâu-lō͘, hé-chhia nǹg chiok-chōe pōng-khang, kàu Sin-siâⁿ ê sî-chūn, khòaⁿ-tio̍h chît-tiâu tn̂g-liâu ê pîⁿ-po͘ kah soaⁿ-téng chi̍t-tiám chi̍t-tiám péng-pe̍h ê la̍h-ge̍h-seh[1], góa chin khak-tēng hit-ê sî-chūn, chá tō kā só͘-ū ê lí-sèng khǹg chi̍t-piⁿ a.M̄-koh,hit 年ê 四月天,ka-kī 一個人坐火車來花蓮引頭路,火車nǹg chiok chōe pōng 孔,到新城ê 時chūn,看著一條長liâu ê 平埔kap 山頂一點一點ê 六月雪TT[1],我真確定hit 個時chūn,早tō kā 所有ê 理性khǹg 一邊a。
    Góa tiāⁿ-tiāⁿ lóng tih chhē tap-àn, só͘-í, tī chin chōe só͘-chāi, khó-pí kóng, tī keh-piah chhun khòaⁿ-tio̍h khiā-ke ê chhiûⁿ-ûi téng-kôan siá “khàn-táu, kô͘, chhî, sù-lì-chù-chéng (看到國旗,肅立致敬)” téng-téng ê phiau-gú, tī Tâng-mn̂g-chhun kàu-tn̂g āu-piah ê chhiū-nâ lāi-tóe khòaⁿ-tio̍h tó--lo̍h-khì ê chin tōa ê khui-lō͘ kì-liām-pi, tī Hù-gôan khòaⁿ-tio̍h Chiau-tiong-sû kah thiaⁿ in kóng ê Chheng-kok koaⁿ-peng ê kúi-hûn ê thôan-soat, tī Tiông-liông khòaⁿ-tio̍h tih-beh tó--khì ê pah-nî hun-á-keng[2] ..., góa tī chin chōe só͘-chāi, chin chōe sî-chūn lóng ē siūⁿ-khí góa ài chhē tap-àn ê tāi-chì.我tiāⁿ-tiāⁿ lóng tih chhē 答案,tī 真chōe 所在,可比講,tī 隔壁看著khiā 家ê 牆圍頂kôan 寫『看到國旗,肅立致敬』等等ê 標語,tī 銅門村教堂後piah ê 樹林內底看著tó落去ê 真大支ê 開路記念碑,tī 富源看著昭忠祠、聽in 講清國官兵ê 鬼魂ê傳說,tī Tiông-liông(長良)看著tih-beh tó去ê 百年薰á 間[2]……,我tī 真chōe 所在、真chōe 時chūn lóng 會想起我愛 chhē 答案ê 代誌。
    Tú-á lâi Hoa-lian ê sî-chūn, tī 1-keng choan-kho-ha̍k-hāu kà chu, ū pe̍h-sek-khióng-pò͘ ê khì-hun, hit-chūn tòa tī Hong-tiân, Ji̍t-pún sî-tāi ê í-bîn-chhun, in-ūi óa Tiong-iong-soaⁿ-me̍h soaⁿ-kha, ê-po͘ tiāⁿ lo̍h-hō͘, lo̍h-hō͘ liáu, soaⁿ-piⁿ óng-óng ū 1-tiâu tn̂g-tn̂g ê io-tòa ùi soaⁿ-kha ûn-ûn-á phiau--khí-lâi, chiah-koh ûn-ûn-á sòaⁿ--khì. Hit-ê sî-chūn, góa tùi bī-lâi ê seng-o̍ah ôan-chôan bô khak-tēng, lóng ē kám-kah khah-chá só͘-ū ê phah-piàⁿ, tō chhin-chhiūⁿ chit-tiâu po̍h-po̍h tn̂g-tn̂g ê ian-bū kāng-khóan, chá-bān ē o͘-iú--khì, bô lâng ē koh ē-kì--ê.Tú-á 來花蓮ê 時chūn,tī 一間專科學校教書,有白色恐怖ê 氣氛,hit-chūn tòa tī豐田,日本時代ê 移民村,因為óa 中央山脈山腳,e-po͘ tiāⁿ 落雨,雨落了,山邊往往有一條長長ê 腰帶ùi 山腳 ûn-ûn-á 飄起來,chiah koh ûn-ûn-á 散去。Hit 個時chūn,我對未來ê 生活完全無確定,lóng ē 感覺khah 早所有ê phah 拚,tō 親像chit 條薄薄、長長ê 煙霧kāng 款,早慢會烏有去,無人會koh會記得。
    Āu--lâi, gún bó͘ chin hó-ūn, tī Hoa-lian chhī-khu chhē-tio̍h thâu-lō͘, ùi Tâi-pak kè--lâi, gín-á 1-ê 1-ê chhut-sì, lâi chiâ ê thâu-chêng 3-tang, góa ōaⁿ 5-ê thâu-lō͘, poaⁿ lâi lēng-gōa 1-ê Ji̍t-pún sî-tāi ê î-bîn-chhun, khah-chá ê pêng-iú lóng chin pōe-hok góa ê nāi-sèng kah jūn-miā, hiah-nī kan-khó͘ koh ē-tàng kian-chhî --lo̍h-khì, tī Hoa-lian ê sin pêng-iú sī him-siān góa chin ū hoat-tō͘, kèng-jiân ē-tàng tī chit-ê só͘-chāi ōaⁿ hiah chōe thâu-lō͘ koh bô tńg-khì chia̍h ka-kī. M̄-koh góa hoat-hiān, góa ê lí-sióng, hòan-sióng kah hô-chêng, í-keng tī chit-ê kè-thêng tiong ûn-ûn-á siau-mô͘--khì a.後來,阮某真好運,tī 花蓮市區chhē 著頭路,ùi 台北過來,gín-á 一個一個出世,來chia ê 頭前三冬,我換五個頭路,搬來另外一個日本時代ê 移民村,khah 早ê 朋友lóng 真佩服我ê 耐性kah jūn 命,hiah-nī艱苦koh ē-tàng 堅持落去,tī 花蓮熟sāi ê 新朋友是欣羨我真有法度,會tàng tī chit 個所在換hiah-nī chōe頭路,koh 無tńg 去食ka-kī。M̄-koh 我發現,我ê 理想、幻想kah 豪情,已經tī 這個過程中ûn-ûn-á 消磨去a。
    Kám sī in-ūi ài khòaⁿ hái ? Chiâ ê hái-hōaⁿ-sòaⁿ í-keng chiām-chiām pìⁿ-chòe bah-chàng-kak ; kám sī in-ūi ài tōa-soaⁿ ? soaⁿ-piⁿ hō͘ bōng-á-po͘ chiàm--khì, soaⁿ-pho-toe o͘-lōan khai-khún ê chêng-hêng mā chiok giâm-tiōng ; kám sī in-ūi ài tiām-chēng ? Chiâ ê chèng-tī hô khai-hòa ; Kám sī in-ūi ài chiâ ê phian-phiah ? bô-tek-khak kúi-lō-tang āu kok-sok-lō͘ tō thàng--kè-lâi a. Nā an-ne, lí tàu-tóe sī ài siáⁿ-mé ?Kám 是因為愛看海?Chia ê 海岸線已經漸漸pìⁿ 做肉粽角;kám 是因為愛大山?山邊hō͘ 墓á 埔佔去,山坡地烏亂開墾ê 情形mā chiok 嚴重;kám 是因為愛tiām 靜?Chia ê 政治並無開化;kám 是因為愛chia ê 偏僻?無的確幾lō 冬後,高速路tō beh thàng過來-a。若án-ne,你到底是愛siáⁿ-mih?
    ...……
    Góa ài tī saⁿ-ge̍h-thiⁿ phīⁿ-tio̍h iū-á-hoe ê chheng-phang, ài hong-thai lâi ê sî bih tī chhù-lāi ê thang-á-piⁿ kám-siū gōa-bīn ê kiông-hong-tōa-hō͘, ài tī cha̍p-jī-ge̍h-thiⁿ cháu-khì lâm-khu khòaⁿ kui-phìⁿ kui-phìⁿ ê iû-chhài-hoe-hái.我愛tī 三月天鼻著柚á花ê 清芳;愛風颱來ê 時bih tī 厝內ê 窗á 邊感受外口ê 強風大雨;愛tī 十二月天走去南區看kui片kui片 ê 油菜花海。
    Mā ài tī Hái-hōaⁿ-soaⁿ-me̍h ê lêng-á-téng khòaⁿ tōa-hái, lêng-sòaⁿ-téng ū 1-kóa tōa chio̍h-thâu, pat ti hái-tóe hō͘ hái-éng kún-ká, chio̍h-thâu téng-bīn ū ìn-kì. Soaⁿ-téng thiaⁿ bōe tio̍h hái-séng ê siaⁿ, tō chhin-chhiuⁿ hôe-ek ê iáⁿ-siōng chin bêng, soah bong ia̍h bong bô.我mā 愛tī 海岸山脈ê 稜á 頂看大海,稜線頂有一kóa 大石頭,pat tī 海底hō͘ 海湧滾ká,石頭頂面有印記。山頂聽bōe 著海湧ê 聲,tō 親像回憶ê 影像真明,soah 摸ia̍h摸無。
    Sui-jiân góa it-ti̍t chhē bô móa-ì ê tap-àn, m̄-koh, í-chêng ê pêng-iú khà tiān-ōe kā góa kóng, in tńg-khì Tâi-pak liáu-āu it-ti̍t bô-hoat-tō͘ kā Chhit-chhiⁿ-thâm ê kéng-tì pàng-bōe-kì, thiaⁿ i an-ne kóng, sim-lāi iah-sī ē kám-kah 1-si-á bóan-chiok.雖然我一直chhē 無滿意ê 答案,m̄-koh 以早ê 朋友khà 電話kā 我講,in tńg 去台北了後,一直無法度kā 七星潭ê 景致放bōe 記。聽i án-ne 講,心內iah 是會感覺一絲á 滿足。
    [1]La̍k-ge̍h-seh : Iû-tâng-hoe.[1]六月雪:油桐花
    [2]Hun-á-keng :Hang hun-chháu ê chhù-keng, Hôa-gú kiò-chòe 「煙樓」.[2]烘薰草ê厝間,華文寫做「煙樓」

[轉去允言ê作品]      [轉去允言ê網站]      [轉去本站首頁]